ဖုံး သြန္၊ လဲ၊ စစ္
"ဖုံး၊ သြန္၊ လဲ၊ စစ္"
စာလုံးကေလး ေလးလုံးပဲျဖစ္ေပမယ့္ အဓိပၸာယ္က က်ယ္သည္။ လူေပါင္းသိန္းသန္းခ်ီ၍ အသက္ကယ္ႏုိင္စြမ္းရွိပါသည္။ အထူးသျဖင့္ ကေလးငယ္မ်ားစြာ၏ အသက္ကုိ ေသြးလြန္တုပ္ေကြး Dengue Hemorrhagic Fever (DHF) လက္မွ ကယ္တင္ႏုိင္ပါသည္။
ေသြးလြန္တုပ္ေကြး ျမန္မာႏုိင္ငံသုိ႕ ေရာက္ရွိလာသည္မွာ အႏွစ္ေလးဆယ္ရွိၿပီ။ ဖုံး၊သြန္၊လဲ၊ စစ္ ဆုိေသာစကား ျဖန္႔ၾကက္ခဲ့သည္မွာလည္း ထုိမွ်အခ်ိန္ၾကာခဲ့ၿပီ။ ဖတ္သူဖတ္၊ ၾကားသူၾကား၊ ေျပာသူေျပာၾကသျဖင့္ လူသိမ်ားလွသည္။ သုိ႕ေသာ္ ထုိစာလုံးေလးလုံးသည္ ေျပာဖုိ႕မဟုတ္ အလုပ္ လမ္းၫႊန္သာျဖစ္သျဖင့္ ယေန႔အထိ ေသြးလြန္တုပ္ေကြး ေရာဂါ ျဖစ္ပြားမႈသည္ မ်ားျပားေနဆဲ။
"ဖုံး၊ သြန္၊ လဲ၊ စစ္"ဆုိတာဘာလဲ
ေရေလွာင္ထားေသာပစၥည္းမ်ား၊ေနရာမ်ားကုိ လုံၿခဳံစြာဖုံးအုပ္ဖုိ႕၊ သုံးရက္ေက်ာ္အဖုံးအအုပ္မရွိ ေရသုိေလွာင္ထားသည့္ပစၥည္းမ်ားမွေရကုိသြန္ပစ္ဖုိ႕၊ ေရရွိရာ၊ ေရထည့္ ထားရာ ပစၥည္းမ်ားကုိ ၾကာရွည္စြာမထားဘဲ သုံးရက္တစ္ခါ ပုံမွန္လဲလွယ္ဖုိ႕၊ ေရေလွာင္ရာေနရာမ်ားသည္ ထုထည္ႀကီးပါက ေရကုိမစြန္႕ဘဲ ေရစစ္ျဖင့္စစ္ကာ ခပ္ယူဖို႕ ျဖစ္ပါသည္။
ဘာေၾကာင့္"ဖုံး၊ သြန္၊ လဲ၊ စစ္"လုပ္ရသလဲ
ျခင္မေပါက္ပြားေအာင္"ဖုံး၊ သြန္၊ လဲ၊ စစ္"လုပ္ရပါသည္။ အထူးသျဖင့္ ေသြးလြန္တုပ္ေကြးေရာဂါ ပုိး(ဗုိင္းရပ္စ္ပုိးတစ္မ်ိဳး)ကုိသယ္ေဆာင္ကူးစက္ေစႏုိင္ေသာ ျခင္က်ား(ေခၚ) ျခင္ပုန္းကုိ ႏွိမ္ႏွင္းလုိသည့္ အတြက္ ေဆာင္ရြက္ရပါသည္။
"ဖုံး၊ သြန္၊ လဲ၊ စစ္" လုပ္ရင္ ျခင္ကုိဘယ္လုိႏွိမ္ႏွင္းႏုိင္သလဲ
"ဖုံး၊ သြန္၊ လဲ၊ စစ္"လုပ္ျခင္းသည္ ျခင္ကုိ တုိက္႐ုိက္ႏွိမ္ႏွင္းျခင္းမဟုတ္ဘဲ ျခင္ေပါက္ပြားရာ ေနရာမ်ားကုိ ဟန္႕တားျခင္း၊ မဟန္႕တားႏုိင္သည့္အတြက္ ေပါက္ပြားလာသည့္ ျခင္သားေလာင္း (ေလာက္လမ္း)မ်ားကုိ ႏွိမ္ႏွင္းျခင္းျဖစ္ပါသည္။ သြယ္၀ုိက္သည့္ ႏွိမ္ႏွင္းျခင္းျဖစ္ေသာ္လည္း ပုိၿပီး ထိေရာက္အက်ိဳးရွိၿပီး စရိတ္အကုန္အက်နည္းကာ လူတုိင္းလုိက္လုပ္ႏုိင္ေသာ နည္းျဖစ္ပါသည္။
ဖုံး
ေရေလွာင္ထားေသာပစၥည္း၊ေနရာမ်ားကုိ လုံၿခဳံစြာဖုံးအုပ္ထားလွ်င္ ျခင္၀င္ေရာက္ေပါက္ပြား ျခင္းမရွိပါ။ (ေသြးလြန္တုပ္ေကြးျဖစ္ေစေသာ ျခင္က်ားသည္ ေရၾကည္ ေရသန္႕ထဲ၌ ဥခ်ေလ့ရွိေသာ ေၾကာင့္ ျဖစ္ပါသည္။)
• အားနည္းခ်က္မွာ ျခင္မ၀င္ေအာင္ ဖုံးထားေသာ အဖုံးအအုပ္မ်ားသည္ ျခင္ေကာင္ သာမက အိမ္ေျမႇာင္မ်ား၊ၾကြက္မ်ားပါ ၀င္ေရာက္ႏုိင္သည္ကုိ ေတြ႕ရပါသည္။
သြန္
ေလွာင္ထားေသာ ပစၥည္းအေသးစားမ်ားမွာ အဖုံးမပါဘဲ ေရထည့္ထားလွ်င္ သုံးရက္ေက်ာ္ သည္ႏွင့္ သြန္ပစ္ရန္လုိပါသည္။ ထုိေရေလွာင္ပစၥည္းမ်ားထဲ တြင္ရွိသည့္ ေရထဲ၌ ျခင္က်ားမ်ား ၀င္ေရာက္၍ ဥထားၿပီးျဖစ္သျဖင့္ မၾကာမီ ျခင္ေလာက္လမ္းမ်ားေပါက္ပြားလာေတာ့မည္ျဖစ္ပါ၍ ေပါက္ခြင့္မရေစရန္ သြန္ပစ္ရျခင္း ျဖစ္ပါသည္။
• အားနည္းခ်က္မွာသုိေလွာင္ပစၥည္းမ်ားကုိေသခ်ာစြာပြတ္တုိက္ေဆးေၾကာၿပီး အနည္ပါ မက်န္ေအာင္ သြန္ပစ္ႏုိင္မႈမရွိျခင္း၊ ေရထဲသုိ႕ သြန္ခ်လုိက္မိသျဖင့္ ပုိးေလာက္လမ္း မ်ားေပါက္ပြားျခင္းပင္ျဖစ္ပါသည္။
လဲ
ေရရွိရာ၊ေရထည့္ထားရာ ပစၥည္းမ်ားမွေရကုိ သုံးရက္တစ္ခါ လဲလွယ္ျခင္းျဖင့္ ျခင္ဥမ်ားဥထားသည့္တုိင္ ပုိးေလာက္လမ္းေပါက္ပြားမႈမရွိေအာင္ ကာကြယ္ႏုိင္ပါ သည္။
• အားနည္းခ်က္မွာ ဘုရားေညာင္ေရအုိး၊ နတ္ပန္းအုိး၊အလွဆင္ပန္းအုိးမ်ားထဲမွေရကုိ သုံးရက္တစ္ႀကိမ္သြန္ဖုိ႕ သတိမရျခင္း၊ အုိးႏႈတ္ခမ္းမ်ားကုိ ေသခ်ာစြာ ပြတ္တုိက္ ေဆးေၾကာၿပီး အနည္ပါမက်န္ေအာင္ သြန္ပစ္မႈမရွိျခင္းျဖစ္ပါသည္။
စစ္
ေရစစ္ကုိသုံး၍ ေရထဲတြင္ ေပါက္ပြားလွ်က္ရွိေသာ ပုိးေလာက္လမ္းမ်ားကုိ ဖယ္ရွားျခင္းျဖစ္ပါသည္။ ေဖာက္၍မရ၊သြန္ပစ္၍မျဖစ္ေသာ ေရေလွာင္ကန္ႀကီးမ်ား၊ ေရေလွာင္ စည္ႀကီးမ်ားတြင္ေပါက္ပြားေနေသာ ျခင္ေလာက္လမ္းမ်ားကုိ ဤနည္းျဖင့္ ႏွိမ္ႏွင္းရပါသည္။ လက္ကုိင္အ႐ုိးရွည္တပ္ထားေသာေရစစ္အႀကီးစားမ်ားျဖင့္ ေရေလွာင္ကန္ ေအာက္ေျခအထိ ေမႊခပ္ႏုိင္မွ ရပါသည္။
• အားနည္းခ်က္မွာ ေလးေထာင့္ပုံသ႑ာန္ ေရေလွာင္ကန္မ်ား၏ ေထာင့္ထဲသုိ႕ေမႊခပ္ၿပီး စစ္ထုတ္ႏုိင္ဖုိ႕ မလြယ္ျခင္းပင္ ျဖစ္ပါသည္။ ေအာက္ေျခအထိ ေမႊမခပ္ႏုိင္လွ်င္ ေလာက္လမ္းမ်ား ေရွာင္ပုန္းလြတ္ေျမာက္သြားႏုိင္ပါသည္။
ဘာေၾကာင့္ ေရသုိေလွာင္ရာပစၥည္းမ်ားကုိ ပြတ္တုိက္ေဆးေၾကာၿပီးမွ အနည္မက်န္ေအာင္ သြန္ရလဲ
ျခင္မ်ားသည္ ေရစပ္တြင္သာဥခ်ေလ့ရွိပါသည္။ ေရေလွာင္ရာပစၥည္း၊အုိး၊ခြက္ စသည္တုိ႕အထဲတြင္ ေရမ်က္ႏွာျပင္ႏွင့္ထိစပ္ရာေနရာမ်ား၌ ျခင္ဥမ်ားရွိေနပါသည္။ ေညာင္ေရအုိး ေရမလဲဘဲၾကာလွ်င္ ေရခန္းေျခာက္ ေလ်ာ့ပါးသြားသည့္ေနရာမ်ား၌ အရိအရြဲမ်ားရွိေနသည္ကုိ ျမင္ႏုိင္၊စမ္းသပ္ထိေတြ႕ႏုိင္ ပါသည္။ ေရကုိသြန္႐ုံ၊ လဲ႐ုံျဖင့္ ထုိအရိအရြဲမ်ားထြက္မသြားႏုိင္ပါ။ ထုိအရိအရဲြမ်ားသည္ ျခင္ဥမ်ား တည္ရွိရာေနရာမ်ားျဖစ္ပါသည္။ စင္ေအာင္ပြတ္တုိက္ ေဆးေၾကာလုိက္လွ်င္ အနည္ျဖစ္သြားပါသည္။ စင္ေအာင္ပြတ္တုိက္ၿပီး အနည္မက်န္သြန္ပစ္မွသာ ျခင္ဥမ်ား စြန္႔ပစ္ရာသုိ႕ ပါသြားပါမည္။ ပြတ္တုိက္ ေဆးေၾကာျခင္းမရွိဘဲပစ္ထားေသာ ေညာင္ေရအုိးမ်ားထဲတြင္ ေရလုံး၀မရွိဘဲ ေျခာက္ေသြ႕ေနသည္႕တုိင္ ျခင္ဥမ်ားသည္ မေသဘဲ ရွင္သန္ေနပါသည္။ ေရျပန္စုိသည္ႏွင့္ ျခင္ေပါက္ပါသည္။ ထုိ႕ေၾကာင့္ ျခင္ မရွိဘဲေပါက္လာေသာ ေလာက္လမ္းမ်ားကုိ သေႏၶဓဇ(အလုိလုိေပါက္ပြားလာျခင္း)ဟု ႐ုိးရာအစဥ္အလာ အရ ထင္တတ္ၾကသည္။ ထုိ႕ေၾကာင့္ လူအမ်ားစုသည္ ျခင္ႏွင့္ျခင္ေလာက္လမ္းမ်ားကုိ မဆက္စပ္မိဘဲ ျခင္ေလာက္လမ္းႏွိမ္ႏွင္းေရးကုိ စိတ္ပါ၀င္စားစြာ ေဆာင္ရြက္ၾကျခင္းမရွိေၾကာင္း ေတြ႕ရပါသည္။ ထုိ႕ေၾကာင့္ ေရေလွာင္ပစၥည္းမ်ားသာမက ေရတင္ႏုိင္သည့္ ပလပ္စတစ္အမႈိက္မ်ား၊တာယာမ်ား၊ အုန္းမႈတ္ခြက္မ်ား၊ခြက္စုတ္ပုံးစုတ္မ်ား၊သစ္ပင္ခြၾကားမ်ား၊၀ါးပင္ခုတ္ပုိင္းမ်ားထဲတြင္ ျခင္ေလာက္လမ္း ေပါက္ႏုိင္ေၾကာင္း မစဥ္းစားမိၾကပါ။
အျခားနည္းမ်ားျဖင့္ ျခင္ႏွိမ္ႏွင္း၍ ရသလား
ရပါသည္။ ျခင္ႏုိင္ေဆးမႈတ္ျခင္း၊ ျခင္ႏုိင္ေဆးထြန္းျခင္း၊ ျခင္ႏုိင္ေဆးစိမ္ျခင္ေထာင္မ်ား၊ အကာအရံမ်ား အသုံးျပဳျခင္း၊ ျခင္ေလာက္လမ္းေသေဆးမ်ားခတ္ျခင္း၊ ေလာက္လမ္းစားငါးမ်ား၊ ပုစဥ္းသားေလာင္းမ်ား ထည့္သြင္းေပးျခင္း စသည့္နည္းမ်ားရွိပါေသးသည္။ မိမိတုိ႕ မိသားစုရပ္ရြာႏွင့္ သင့္ေတာ္သည့္နည္းမ်ားကုိ ေရြးခ်ယ္၍ သုံးႏုိင္သည္။ သုိ႕ေသာ္"ဖုံး၊ သြန္၊ လဲ၊ စစ္"ေလာက္ လြယ္ကူ ထိေရာက္မႈမက်ယ္ျပန္႕ပါ။
"ဖုံး၊ သြန္၊ လဲ၊ စစ္" အလုပ္ကုိ ဘယ္အခ်ိန္စလုပ္သင့္သလဲ
အခ်ိန္မေရြးလုပ္ေနရပါမည္။ မိမိတုိ႕ အိမ္ထဲမွာ၊ အိမ္၀ုိင္းထဲမွာ၊ ေက်ာင္းထဲမွာ၊ေက်ာင္း၀င္း အတြင္းမွာ အၿမဲတမ္းေစာင့္ၾကပ္ၾကည့္႐ႈ႕၍ စဥ္ဆက္မျပတ္ လုပ္သင့္ေသာအလုပ္ျဖစ္ပါသည္။ အထူး သျဖင့္ ေႏြရာသီတြင္ အာ႐ုံစုိက္ၿပီးလုပ္ထားပါက မုိးဦးကာလ ျခင္ေပါက္ပြားမႈပမာဏကုိ ထိန္းခ်ဳပ္ ထားႏုိင္ပါသည္။ မုိးလယ္ေရမ်ားေသာအခ်ိန္တြင္ ေခ်ာင္း၊ေျမာင္းမ်ား၊ေရအုိင္မ်ားမွာ ဗြက္အုိင္မ်ား မဟုတ္ဘဲ မုိးေရသန္႕မ်ား စုေ၀းေနသျဖင့္ ျခင္က်ားမ်ားသည္ ေပါက္ေနက်ေနရာမ်ား၌ ေပါက္ပြားခြင့္ မရခဲ့လွ်င္ ရရာေခ်ာင္းေျမာင္း၊ ေရအုိင္မ်ား၌ ေပါက္ပြားႏုိင္သျဖင့္ ႏွိမ္ႏွင္းရခက္ပါသည္။ စကၤာပူႏုိင္ငံ တြင္ ျခင္ေပါက္စရာေနရာမရွိေအာင္ လုပ္ထားေသာ္လည္း ျခင္မ်ားသည္ ေရတံေလQာက္ထဲမွာ တင္က်န္ေနေသာ ေရအနည္းငယ္ထဲမွာပင္ ေပါက္ပြားႏုိင္ေၾကာင္း ေတြ႕ရွိရပါသည္။
"ဖုံး၊ သြန္၊ လဲ၊ စစ္" ဘယ္သူေတြလုပ္သင့္သလဲ
မိသားစုတုိင္း၊ မူလတန္းကအစ ေက်ာင္းသူ၊ေက်ာင္းသားတုိင္း၊ဆရာ၊ဆရာမတုိင္းသာမက ရပ္သူ၊ရြာသားအားလုံး တစ္ၿပိဳင္နက္ ေဆာင္ရြက္ရန္ လုိပါသည္။ တစ္ေယာက္ႏွင့္တစ္ေယာက္ အေထာက္အကူေပးရန္လည္း လုိပါသည္။ ရပ္ရြာလူႀကီးမ်ား၊ မိဘ၊ဆရာမ်ားက သုံးရက္တစ္ႀကိမ္ စဥ္ဆက္မျပတ္ ေစာင့္ၾကည့္စစ္ေဆး ေနမွသာ ျခင္ႏွိမ္ႏွင္းေရးေအာင္ျမင္ပါမည္။
ျခင္က်ားကုိ ႏွိမ္ႏွင္းႏုိင္လွ်င္ ဘယ္လုိအက်ိဳးရွိမွာလဲ
• ျခင္က်ားမ်ားက သယ္ေဆာင္ျဖန္႔ႏုိင္သည့္ ေသြးလြန္တုပ္ေကြးေရာဂါကုိ ကာကြယ္ ထိန္းခ်ဳပ္ႏုိင္ပါသည္။
• ေသြးလြန္တုပ္ေကြးေၾကာင့္ ကေလး၊လူႀကီးမေရြး ေသဆုံးႏုိင္သည့္ ေဘးအႏၲရာယ္မွ ကာကြယ္ ႏုိင္သည္။
• ေသြးလြန္တုပ္ေကြးေရာဂါေၾကာင့္ ျဖစ္ရေသာ ဒုကၡ၊ေသာကမ်ား၊ ဆုံး႐ႈံးနစ္နာမႈမ်ား ေလ်ာ့ပါးသြားမည္။
"ဖုံး၊ သြန္၊ လဲ၊ စစ္" သည္ အေျပာမဟုတ္၊ အလုပ္ျဖစ္ပါသည္။
တကယ္လုပ္လွ်င္ အဟုတ္ပင္ ေသြးလြန္တုပ္ေကြးအႏၲရာယ္ကုိ ကာကြယ္ႏုိင္ပါသည္။ လူတုိင္း လုပ္မွ အက်ိဳးရပါမည္။ လူၾကားတြင္ ျခင္က်ားေနထုိင္ေပါက္ပြားမႈ မရွိမွ ေသြးလြန္တုပ္ေကြးကူးစက္မႈ ကုိ ဟန္႕တားႏုိင္ပါမည္။ ။
အက်ဥ္းခ်ဳပ္ဆုိရလွ်င္"ဖုံး၊ သြန္၊ လဲ၊ စစ္" လုပ္ျခင္းသည္ ျခင္ကုိ တုိက္႐ုိက္ႏွိမ္ႏွင္းျခင္းမဟုတ္ဘဲ ျခင္ေပါက္ပြားရာေနရာမ်ားကုိဟန္႕တားျခင္း၊ မဟန္႕တားႏုိင္သည့္ အတြက္ ေပါက္ပြားလာသည့္ ျခင္သားေလာင္း(ေလာက္လမ္း)မ်ားကုိ ႏွိမ္ႏွင္ျခင္းျဖစ္ပါသည္။ သြယ္၀ုိက္သည့္ ႏွိမ္ႏွင္းျခင္းျဖစ္ေသာ္လည္း ပုိၿပီးထိေရာက္အက်ိဳးရွိၿပီး စရိတ္အကုန္အက်နည္းကာ လူတုိင္းလုိက္လုပ္ႏုိင္ေသာနည္းျဖစ္ပါ သည္။ |
